Volg ons ook op:

Blog

Lezen: lust of last?


"Nee, lezen, daar houd ik niet van", zegt Said, en zijn onderuitgezakte houding op de bank ondersteunt de afwezigheid van enthousiasme. "TV kijken, liefst actiefilms, gamen en buiten voetballen", antwoordt hij op mijn volgende vraag wat hij wel graag doet. "Lezen is ook niet nodig", zegt Said te weten.
Dat was bij de start van het schooljaar. Inmiddels heb ik mailcontact met de docente Nederlands, na overleg met de klassenmentor, omdat Said gevraagd heeft om ondersteuning voor met name Nederlands (woordenschat, spelling en begrijpend lezen).
"Lezen is saai", gaat Said verder. "En wat leer je er nou van?"
In januari meldt de docente me dat Said een boekverslag moet maken, eerst schriftelijk en later nog een mondelinge presentatie. "Geen probleem", zegt Said. Voorzichtig informeer ik naar het te lezen boek. Hmm, dat is er nog niet, begrijp ik. Said haalt zijn schouders op.
Ik denk even na; zou het kunnen dat Said het boek al voor zich ziet en ik niet?
En inderdaad, de plug-in bieb herkent schrijver en titel maar geeft aan dat het boek uitgeleend is. Helaas zijn de bibliotheken zich aan het voorbereiden op een grote verhuizing naar een centrale stadsbibliotheek en is boeken lenen de komende maand niet mogelijk.
Said blijkt zich vergist te hebben in de deadline voor het boekverslag. Hij dacht dat hij er nog vier weken de tijd voor had; de docente Nederlands geeft een datum door, die nog tien dagen voor ons ligt.

"Geen probleem", zegt Said en als ik een kleine week later weer met hem op de bank zit, informeer ik naar het boekverslag. Ik merk dat Said erover nagedacht heeft: "het is niet mijn schuld dat ik geen boek kan lenen, dus wacht ik tot ik wel weer een boek kan lenen." Ik zal het bespreken met mevrouw R. (de docente Nederlands)."
"Het moest een waargebeurd verhaal zijn en liefst een beetje crimineel, met een moord of zo". Gelukkig heb ik zo'n boek in mijn eigen boekenkast gevonden, pak het uit mijn tas en laat hem de voorkant, achterkant en binnenflap zien, met korte inhoudsbeschrijving.
"Nee, lees jij maar", zegt hij als ik het boek opensla bij het eerste hoofdstuk. "Dan onthoud ik het beter." Ik lees ongeveer vijf pagina's hardop voor en laat hem terugvertellen wat ik gelezen heb. Dat gaat heel goed. Over zes dagen moet het boekverslag worden ingeleverd. Ik heb geen huisbezoekafspraak meer met hem en vraag of hij denkt dat het gaat lukken. "Geen probleem. Ik lees heel snel, wel 70 bladzijden per uur." "Oké, dan kun je dus in twee uur klaar zijn" zeg ik. Hij knikt.
"En het verslag op de computer, doe je dat zelf?"
"Ja, ik kan goed typen, dat lukt wel." Ik bied hem aan mij te bellen als hij nog hulp nodig heeft. Er komt geen belletje en een week later ligt er een keurig verslag klaar. Ik blader er thuis in, het ziet er zeer verzorgd uit. Said zegt hulp te hebben gehad van zijn oudere broer en zus. Zijn zus heeft het verslag getypt, want, zo zegt Said "zij kan snel typen met tien vingers en ik maar met één." De beschrijving van Said bij het kopje 'Eigen mening' is duidelijk van hemzelf.

Zes weken later schrijft de docente Nederlands, als antwoord op een mail van mij, dat het boekverslag een 5,4 heeft opgeleverd, want het zou zijn overgeschreven van internet. Ik ben daar een beetje teleurgesteld over, maar Said zegt: "Kijk, nu kan ik dit cijfer mooi ophalen met mijn mondeling, want daar ben ik beter in dan schriftelijk."
Een tijdje later sta ik met Said bij een stand op een vrijwilligersmarkt in het stadhuis. Twee dames komen langs en ik laat Said vertellen hoe hij School's cool vindt en wat hij er tot nu toe van geleerd heeft.
"Nou", zegt Said, "mijn mentor heeft me gemotiveerd om te gaan lezen. We zijn naar de bieb geweest en ik heb 'Bad boys' geleend. Dat is eigenlijk een boek voor volwassenen, maar ik begrijp alles." De dames knikken instemmend, toch wel een beetje onder de indruk.  Ik doe er verder het zwijgen toe, zijn woorden spreken voor zichzelf.

Jan, thuismentor van de 12-jarige Said

Omwille van de privacy zijn de namen in dit verhaal gefingeerd


Gamen: leuk of gevaarlijk?


Said is wat nukkig als ik om 16.00 uur aanbel, zijn moeder opendoet en hij achter haar in de gang staat. Als we in de huiskamer op de grote bank zitten, vraag ik hoe het met hem gaat. "Ik voel me niet zo lekker en ik was even aan het slapen", zegt hij.
"Dus heb ik je wakker gebeld", zeg ik. "Ja, geeft niet", zegt Said. "Ik was het eigenlijk vergeten dat u zou komen." "Oké, maar je bent er nu, daar ben ik blij om."
Ik zou met Said naar de schoolboeken van Nederlands en Mens & Maatschappij kijken, maar hij heeft ze niet bij zich. Zoals beloofd heb ik de krant van 7Days meegenomen, ik laat hem erin kijken. Hij kiest de pagina over Games. Er is net een nieuwe game uit, de GTA5. Volgens Said een geweldige game, schoolvriendjes hebben hem al. 
Ik lees een stukje voor uit het artikel: "Geweldige Game of Groot Gevaar?" "Geweldige Game", antwoordt Said als ik hem vraag wat hij vindt. Ik zeg hem dat ik de andere mening heb, nl. Groot Gevaar. In de game wordt veel gevochten, gemoord, in drugs gehandeld, prostituees bezocht en vrouwen ook op die manier behandeld.
"Als ik je vader was, zou ik het niet goedvinden als je zo'n spelletje zou spelen", zeg ik.  Hij haalt zijn schouders op. "Ik krijg toch wel wat ik wil", zegt-ie. Ik probeer het nog een keer. "En je kleine broertje van 5, vind je het goed als hij die game zou spelen?" Said: "Hij speelt nu ook al de games die ik speel, dus hij gaat zeker GTA5 spelen."
"Maar vind je hem dan niet te jong voor GTA 5?", probeer ik nog.
"Z'n neefje, die hier boven woont, speelt het ook hoor", zegt Said.
"Hoe oud is dat neefje dan?", vraag ik.   
Said: "Zes."
Ik probeer toch nog een beetje de moraalridder uit te hangen: "nee, ik zou zo'n game niet willen spelen." "Ja, maar mentor", zegt Said, "toen u twaalf was, bestonden die spelletjes nog niet. Ik denk dat u het daarom ook niet goed begrijpt."
"Daar zou je wel eens gelijk in kunnen hebben", zeg ik en op dat moment gaat er een alarm af. Het is de grote digitale klok die de gebedstijden aankondigt. Een mooi moment om het gesprek af te ronden.

Jan, thuismentor van de 12-jarige Said

Omwille van de privacy zijn de namen in dit verhaal gefingeerd